Από τη Χριστίνα Ζάχου

Πάντα ήμουν αδύνατη και πρόσεχα τη διατροφή μου. Όχι για χάρη της «εικόνας», αλλά γιατί ήθελα να φροντίζω τον εαυτό μου. Στα 23, σε μια ηλικία που έπρεπε να ξέρω τα «θέλω» μου, ήρθα αντιμέτωπη με το σώμα που πίστευα ότι προστάτευα. Το είδωλό μου στον καθρέφτη άρχισε να μη μου αρέσει, κι έτσι αποφάσισα να το καταστρέψω. Και ήταν πολύ εύκολο.

Εκείνη την περίοδο έβγαινα συχνά για φαγητό και ήθελα να δοκιμάζω διαφορετικές γεύσεις. Αυτές όμως θα μου έφερναν επιπλέον –ανεπιθύμητα– κιλά, οπότε έπρεπε να βρω έναν τρόπο να το αποφύγω. Και τον βρήκα. Θα έκανα εμετό μετά από κάθε γεύμα. Τις πρώτες εβδομάδες ήταν δύσκολο. Έτρωγα ό,τι ήθελα και μετά έβαζα το δάχτυλο στο στόμα για να το αποβάλω. Προσπαθούσα αρκετή ώρα και πολλές φορές από την πίεση έκλαιγα – μόλις όμως τα κατάφερνα, ένιωθα ανακούφιση.

Δεν είχα σκοπό να το κάνω συνεχώς, νόμιζα πως μπορούσα να το ελέγξω. Λάθος και μάλιστα από τα μεγάλα. Η συνήθεια αυτή δεν ελέγχεται. Τη δεύτερη εβδομάδα σταμάτησε να με ταλαιπωρεί η προσπάθεια. Με το που έσκυβα πάνω από τη λεκάνη, ο οργανισμός μου ανταποκρινόταν αμέσως. Το πρώτο βράδυ που έκανα εμετό χωρίς προσπάθεια, ένιωσα πως είχα κερδίσει το στοίχημα. Τότε δεν ήξερα πως αυτή ήταν η αρχή ενός εφιάλτη, που θα κρατούσε πέντε ολόκληρα χρόνια.

Οι μήνες περνούσαν κι εγώ συνέχιζα να προκαλώ εμετούς και να χάνω βάρος. Μου άρεσε, όμως ο καθρέφτης μου πάντα με έδειχνε λίγο πιο γεμάτη σε ορισμένα σημεία – κάτι που με έκανε να μειώσω και την ποσότητα του φαγητού. Είχα αποφασίσει πως δεν το χρειάζομαι πια, με αποτέλεσμα εκείνο το καλοκαίρι να κάνω το πρώτο μου ρεκόρ: 23 μέρες χωρίς φαγητό. Ήταν η πρώτη φορά που πήγα στο νοσοκομείο. Κι όμως δεν έβαλα μυαλό. Έπεισα τους γιατρούς πως από δω και πέρα θα τρώω κανονικά, κι έτσι ήμουν πάλι ελεύθερη να κάνω ό,τι θέλω.

Οι μήνες περνούσαν, όλοι διαμαρτύρονταν πως ήμουν πια ανατριχιαστικά αδύνατη κι εγώ έκλεινα ερμητικά τα αφτιά μου. Είχα αρχίσει να μεταμορφώνομαι σε έναν άλλο άνθρωπο. Στην αρχή είχα υπερβολικά νεύρα, με ενοχλούσαν αστεία πράγματα και έγινα φοβερά αντικοινωνική. Όταν επισκέφτηκα τη δερματολόγο μου για μια φαγούρα που είχα στα πόδια, παρατήρησα πως με κοιτούσε έντονα στο σώμα. Εκνευρίστηκα. Είχα τον καθρέφτη να μου τονίζει τις ατέλειες, έπρεπε να το κάνει κι εκείνη; Έφυγα από το ιατρείο με μια συνταγή για κορτιζονούχο αλοιφή και τη συμβουλή να δω έναν παθολόγο. Δεν χρειάστηκε. Μερικές βδομάδες αργότερα μια δεύτερη λιποθυμία με οδήγησε πάλι στο νοσοκομείο.

Αυτή τη φορά οι γιατροί, για να μου αποδείξουν πως είχα πρόβλημα, μου έφεραν ένα μικρό κομμάτι κοτόπουλο και μου ζήτησαν να το φάω. Προσπάθησα, αλλά στη δεύτερη μπουκιά έκανα εμετό. Κι όμως, με ψεύτικες υποσχέσεις κατάφερα πάλι να γυρίσω στο σπίτι. Η οικογένειά μου με παρακαλούσε πλέον να κάνω κάτι. Αλλά τι; Εγώ ήμουν σίγουρη πως δεν είχα τίποτα.

Είχα πλέον βγάλει σχεδόν τελείως το φαγητό από τη ζωή μου. Μερικές μικρές μπουκιές ήταν ένα πλήρες γεύμα για μένα. Δεν ζήλευα καμία γεύση, το αντίθετο μάλιστα. Μόνο μια φορά ζήλεψα ένα παγωτό που μου πρότεινε μια «γεματούλα» φίλη μου να πάρουμε από το διπλανό ζαχαροπλαστείο. Ήθελα, αλλά δεν είχα περιθώρια να παχύνω: Ήμουν 38 κιλά.

Εκείνη την περίοδο είχα αρχίσει να γίνομαι πολύ οξύθυμη και ειρωνική. Δεν μιλούσα σε άνθρωπο και όταν μιλούσα, ο συνομιλητής μου νόμιζε πως τον σνομπάρω. Από ένα σημείο και μετά σταμάτησα ακόμη και να βγαίνω με τους φίλους μου. Με εκνεύριζε το παραμικρό και προτιμούσα την ηρεμία του σπιτιού μου. Εξάλλου, με ενοχλούσε η συνεχής επιμονή τους να πηγαίνουμε για φαγητό.

Πριν από δύο χρόνια αποφάσισα να ξεκινήσω μαθήματα μιούζικαλ, με την ελπίδα ότι θα με βοηθούσαν και ψυχολογικά. Τα μαθήματα περιλάμβαναν πολλές ώρες χορού, πρόβες, κούραση, άγχος. Και ενώ έπρεπε να τρέφομαι σωστά για να μπορώ να αντεπεξέρχομαι, εγώ συνέχισα ακάθεκτη να ακούω μόνο τον καθρέφτη.

Η χορογράφος γρήγορα κατάλαβε πως κάτι συμβαίνει. Κάναμε αρκετές συζητήσεις και ένιωθα ότι ήταν η μοναδική στην οποία μπορούσα να μιλήσω – και πάλι όμως όχι για όλα. Το φαγητό ήταν ένα από τα απαγορευμένα θέματα. Πλέον δεν επέτρεπα σε κανέναν να μου αναφέρει το παραμικρό γι’ αυτό. Στην πραγματικότητα τους είχα απομακρύνει όλους.

Λίγο πριν τις τελικές εξετάσεις άρχισα να κουράζομαι πολύ και να έχω ταχυκαρδίες. Η χορογράφος έκανε μία ακόμη προσπάθεια να με ενθαρρύνει να ζητήσω βοήθεια και αυτή τη φορά με έπεισε να επισκεφτώ κάποιον ειδικό. Εκείνο το πρωί –μέσα Ιουνίου– ήταν η πρώτη φορά που με είδα στον καθρέφτη και τρόμαξα. Μπροστά μου έβλεπα μόνο κόκαλα και ένα κουρασμένο πρόσωπο. Έδειχνα μεγαλύτερη από την ηλικία μου, άγρια σχεδόν.

Με μια ομάδα ειδικών ξεκίνησα τη θεραπεία. Όπως μου είπαν οι γιατροί, βρισκόμουν στο τελευταίο στάδιο της διαταραχής, εκεί απ’ όπου συχνά δεν υπάρχει γυρισμός. Η πορεία θα ήταν δύσκολη και το ήξερα, αλλά είχα πείσμα. Έπρεπε να τρώω δύο γεύματα την ημέρα, κάτι που στις αρχές δεν το άντεχε το στομάχι μου. Όταν, πάλι, άρχισε να το δέχεται, ήταν ακόμη πιο δύσκολο. Μόλις έτρωγα, έβαζα τα κλάματα και ήθελα να χτυπήσω όποιον έβλεπα μπροστά μου. Όταν κατάφερα να πάρω δύο κιλά, λίγο έλειψε να τρελαθώ από τη στενοχώρια.

Με το που μπήκε η καινούρια χρονιά, μεσάνυχτα έκτης Ιανουαρίου, ευχήθηκα να αλλάξω σελίδα και να αγαπήσω πραγματικά τον εαυτό μου. Η απόφαση ήταν αυτό που χρειαζόμουν. Από εκείνη τη στιγμή όλα, ακόμη και οι επώδυνες πολλές φορές ψυχοθεραπείες, ήταν πιο εύκολα για μένα.

Μόνο όταν φτάσεις πολύ κοντά στο θάνατο, καταλαβαίνεις την αξία της κάθε στιγμής. Ίσως ακούγεται κλισέ, αλλά είναι η πραγματικότητα. Όλη αυτή την περιπέτεια την έχω αφήσει πια στο παρελθόν – φυσικά, έχω ακόμα δρόμο να διανύσω, αλλά τώρα πια κάνω την προσπάθεια σε τελείως διαφορετικές βάσεις. Πολλές φορές «παίζω» στο μυαλό μου την ταινία της ανορεξίας, σαν ένα ασπρόμαυρο δράμα που μου σημάδεψε τη ζωή. Πλέον όμως μπορώ ακόμη και σ’ αυτές τις εικόνες να βάλω καινούριες χρωματιστές πινελιές, γιατί τις βλέπω με τα μάτια του σήμερα. Και το δικό μου σήμερα έχει το πιο έντονο χρώμα.

● eatingdisorders.gr: Ελλη­νικό site για τις διατροφικές διαταραχές. Θα βρεις online τεστ, για να ελέγξεις τις διατροφικές σου συνήθειες, και φόρουμ, για να μιλήσεις με άτομα που πάσχουν από ανορεξία, βουλιμία ή υπερφαγία.

● something-fishy.org: Στο αντίστοιχο αγγλόφωνο site θα βρεις πληροφορίες

και κατευθυντήριες γραμμές για διατροφικές διαταραχές.

● facetheissue.com/anorexiamovie.html: Ένα σύντομο αλλά δυνατό βίντεο, με τη φωνή της Τζούλιαν Μουρ, για τον παραλογισμό της ανορεξίας.

● Wasted της M. Hornbacher, Hunger Point της J. Medoff και The Best Little Girl in the World του St. Levenkron: Τρία βιβλία για την ανορεξία τόσο ειλικρινή, που δεν θα μπορείς να τα αφήσεις. Θα τα βρεις στο amazon.com.